De kwaliteit van een munt hangt in belangrijke mate af van de kwaliteit van de stempels.
De kwaliteit van een munt hangt in belangrijke mate af van de kwaliteit van de stempels. Uw werk begint zodra de stempel klaar is en u de laatste afwerking verzorgt, klopt dat?
Andrea Zolles: Aan het begin geven de kunstenaars ons nauwkeurige aanwijzingen over welke delen van de stempel door polijsten moeten worden benadrukt. We ontvangen een zogeheten werktekening waarin het motief in verschillende kleurnuances wordt weergegeven en waarin is aangegeven welke delen glanzend en welke mat moeten zijn. Vervolgens bepalen we als team hoe we de ideeën van de kunstenaars het beste kunnen realiseren.
Monika Scharner: We kijken steeds wie binnen het team de meest geschikte expertise heeft voor een specifieke opdracht, zodat we optimaal gebruikmaken van elkaars vaardigheden. Voor de bewerking gebruiken we verschillende hulpmiddelen, waarvan sommige intern zijn ontwikkeld. Dat varieert van eenvoudige houten gereedschappen tot pasta’s met uiteenlopende samenstellingen. De bewerking verloopt altijd van grof naar fijn. Elke pasta wordt met een specifiek 'staafje' aangebracht, waarmee de fijnste nuances kunnen worden uitgewerkt. Aan het einde van het proces zorgen we met een kleine viltschijf voor een perfecte afwerking.
Ontvangt u de stempel met instructies in de vorm van een werktekening en gaat u vervolgens aan de slag, of wordt u al eerder betrokken?
Monika Scharner: De kunstenaars betrekken ons doorgaans al in de ontwerpfase van een nieuw motief.
Ik herinner me bijvoorbeeld het ontwerp van een sculptuur met gekleurde edelstenen. De uitdaging was om de uitstraling van edelstenen te creëren zonder echte stenen te gebruiken. Gericht polijsten om glanseffecten te creëren was in dit geval onze oplossing. Door de stempel zorgvuldig te bewerken, konden we schaduweffecten creëren die het motief een overtuigende driedimensionale uitstraling geven.
Komt het voor dat iets technisch niet haalbaar is, of dat u zelf voorstellen doet om een ontwerp verder te verbeteren?
Monika Scharner: Ondanks onze ambitie om het ogenschijnlijk onmogelijke te realiseren, stuiten ook wij soms op grenzen. Het is voor ons belangrijk dat onze inspanningen worden gewaardeerd en dat er begrip is voor wat technisch haalbaar is.
Andrea Zolles: Een situatie die gelukkig maar zelden voorkomt. In zulke gevallen worden de processen aangepast totdat het resultaat voor iedereen bevredigend is. Bij de eerste munt in de serie 'Met de taal van bloemen' stonden we voor de uitdaging dat de letters te dicht bij elkaar waren geplaatst. Samen met de graveerafdeling en de gereedschapsmakerij hebben we verschillende oplossingen getest, totdat we uiteindelijk groen licht konden geven.
Een stempel is een zeer klein oppervlak. Vereist uw werk een uitzonderlijk hoge mate van precisie en zorgvuldigheid?
Monika Scharner: Concentratie en een uiterst vaste hand vormen de basis van ons werk. Het polijsten van uiteenlopende motieven op een zeer klein oppervlak blijft altijd een uitdaging. Door delen van het oppervlak af te dekken met folie wordt het werkgebied tot een minimum beperkt. De benodigde precisiearbeid voeren we uit onder een hoogwaardig microscoop, vergelijkbaar met een chirurgische ingreep. We beginnen steeds met de vraag welke hulpmiddelen het meest geschikt zijn om deze kleine oppervlakken te bewerken. Niet altijd even makkelijk, maar we werken bij het meest toonaangevende munthuis ter wereld.
Worden de stempels langdurig gebruikt?
Monika Scharner: De levensduur van een stempel hangt af van verschillende factoren, zoals het motief, het materiaal, de slagdruk en het aantal geslagen munten. Zodra de kwaliteit ook maar minimaal afwijkt, wordt de stempel naar ons teruggestuurd en opnieuw bewerkt. Daarbij verwijderen we bijvoorbeeld krassen of sporen van materiaalresten met behulp van onze gereedschappen.
Wanneer dat niet volstaat, is een 'grondige restauratie' nodig, in de vorm van een nieuwe polijstbeurt. Door de inzet van personeel en machines in het productieproces is dit een veeleisende taak.
Wat maakt Münze Österreich volgens u zo succesvol?
Monika Scharner: Passie, oog voor detail, betrokkenheid bij het product en de expertise om iets te creëren dat wereldwijd uniek is. Handwerk ligt aan de basis van alles wat waardevol is, en dat is wat wij elke dag doen. Een ander geheim van ons team is: „Wat je met passie en liefde doet, wordt vanzelf perfect." Veel van onze collega’s delen die passie en blijven hun hele loopbaan bij ons bedrijf.
U kunt het volledige interview vinden in het Jaarverslag 2022.
