3-euromunt Der Basilisk

Informatie

Opgegroeid in een kippenei dat door een slang of een pad werd uitgebroed, haalt dit kleine monster allerlei streken uit. En wanneer er dan ook nog UV-licht over het wezen op onze munt glijdt, kunt u zijn giftige blik en beestachtige adem als het ware voelen.

De basilisk

Het woord basilisk is afgeleid van het Griekse basilískos, de naam van een slangensoort en eigenlijk de verkleiningsvorm van basileús, dat 'koning' betekent. De Romeinse geleerde Plinius de Oudere beschreef de basilisk in zijn encyclopedische werk 'Naturalis Historia' als een zeer giftige slang met een witte vlek op zijn kop, die eruitziet als een kroon. Als enige vijand noemt Plinius de wezel, waarvan de geur de basilisk zou kunnen verslaan.

In de middeleeuwen ontwikkelde het fabelwezen zich tot een mengvorm van een haan, een slang en/of een pad. Veel overleveringen draaien om dezelfde vraag: wat is de juiste strategie tegen die dodelijke blik?  Welk middel helpt tegen zo’n monster?

Diep onder de toverschool Hogwarts in Schotland speelt zelfs bij J.K. Rowling, in 'Harry Potter en de Geheime Kamer' (1998), een basilisk een belangrijke rol. Daar is hij een reusachtige slang die door Tom Riddle/Lord Voldemort wordt bestuurd. Ook bij J.K. Rowling heeft het wezen een dodelijke blik. Wie hem echter niet rechtstreeks in de ogen kijkt, maar bijvoorbeeld via een spiegel, verandert 'slechts' in steen.

Schönlaterngasse nr. 7. Over het legendarische Basiliskenhuis wordt verteld dat men op 26 juni 1212 in de huisbron van bakker Martin Garhiebl een onbekend dier ontdekte.

Niet alleen de adem van het kleine monster was giftig, ook zijn blik kon mensen doden of in steen doen veranderen.  Telkens weer verdwenen mensen of stierven zij nadat zij de bron hadden benaderd. De angst greep om zich heen, totdat een dappere bakkersjongen zich in een mand in de put liet zakken. Hij had een spiegel bij zich. Toen de basilisk daarin keek, werd hij getroffen door zijn eigen dodelijke blik. Dat brengt ons tot het inzicht: zelfs schrikbeelden kunnen schrikachtig zijn.

'Im Garten der Fantastischen Fabelwesen'. Maar wat als er geen spiegel bij de hand is? In het verhaal van Thomas Brezina weet de heldin zich als volgt te redden:  „Violetta raapte het zilveren dienblad op, draaide de spiegelende kant naar de basilisk en zette een stap op hem af...” Hoe het afloopt, leest u in het verzamelalbum.

De muntbeelden

Op de munt zaait een in kleur gedrukte basilisk angst en schrik: zijn kop en vleugels lijken helemaal op die van een haan, maar zijn poten zijn die van een pad en aan zijn achterlijf zit een staart in de vorm van een slang.

Linksonder zijn een ornament in goudkleurige opdruk en een spiegel te zien. Ook de band langs de rand is met goudkleurige inkt bedrukt.

De waardezijde toont een sleutel met een rijk versierde greep waarin de letter 'F' is verwerkt — de 'F' van fabelwezen. Op de achtergrond is, in de stijl van een silhouet, een zon afgebeeld, verdiept in een cirkelvormig reliëf met een lichte structuur. De fonkelende sterren langs de rand en rondom en de speels vormgegeven letters geven de munt een betoverende uitstraling.

Een basilisk staat centraal op de vierde munt uit de serie 'Fantastische Fabelwesen' ('Fantastische fabelwezens'): twaalf munten, twaalf geheimzinnige wezens die, wanneer zij met magisch UV-licht worden beschenen, als het ware tot leven komen. De bijpassende zaklamp is als accessoire verkrijgbaar. De bijbehorende zaklamp is als accessoire verkrijgbaar.

Het boek 'Im Garten der Fantastischen Fabelwesen' van Thomas Brezina dient als verzamelalbum voor de twaalf fabelwezens uit de serie.