Platina staat bekend als een van de zeldzaamste edelmetalen en is de eerste keuze voor hoogwaardige sieraden. Ook beleggers tonen interesse in platina, onder meer in de vorm van munten en baren.
Platina staat bekend als een van de zeldzaamste edelmetalen en is de eerste keuze voor hoogwaardige sieraden. Ook beleggers tonen interesse in het edelmetaal, onder meer in de vorm van munten en baren. Slechts weinig mensen beseffen echter dat platina dankzij zijn unieke fysische en katalytische eigenschappen ook wordt ingezet als oplossing voor industriële uitdagingen.
Platina wordt voornamelijk industrieel toegepast, met name in katalysatoren in de automobielsector, waar het bijdraagt aan de vermindering van schadelijke emissies. Daarnaast speelt het een belangrijke rol in waterstof- en power-to-X-technologieën en daarmee in de energie- en mobiliteitstransitie. Deze brede inzetbaarheid van platina, samen met het groeipotentieel in andere industriële sectoren, de sterke positie in de sieradenindustrie en de geconcentreerde aanvoer uit Zuid-Afrika, maakt platina tot een belegging die zeker het overwegen waard is.
De geschiedenis van platina gaat terug tot het oude Egypte en de tijd van de Inca’s in Zuid-Amerika, waar het voor het eerst naast goud werd gebruikt. Het aanzienlijk hogere smeltpunt van 1.768 °C ten opzichte van goud en zilver maakte echter dat platina sieraden lange tijd zeldzaam bleven, tot de ontwikkeling van hogetemperatuurbranders voor juweliers rond 1900. Daarna groeide platina snel uit tot het materiaal bij uitstek voor diamantzettingen en is het tot op de dag van vandaag zeer populair. De grootste vraag naar platina sieraden komt momenteel uit China, gevolgd door Japan.
Maar niet alleen de groeiende populariteit van platina sieraden en de ontwikkeling van nieuwe industriële toepassingen in de jaren zestig droegen bij aan de opkomst van het metaal. Ook de invoering van strengere emissienormen in de jaren zeventig leidde tot een sterke toename van de vraag naar katalysatoren. Hierdoor werd de auto-industrie de belangrijkste afnemer van platina.
Ook de geschiedenis van platina als beleggingsinstrument is rijk en veelzijdig. De wereldwijde productie van platina munten was, in vergelijking met goud, relatief beperkt. In Japan wordt platina daarentegen al lange tijd gewaardeerd, mogelijk als gevolg van de grote populariteit van platina sieraden in de jaren zestig. Hierdoor was Japan lange tijd de belangrijkste markt voor beleggingen in platinabaren. In de afgelopen jaren hebben de Verenigde Staten deze leidende positie van Japan overgenomen.
Platina wordt voornamelijk toegepast als industrieel metaal, waardoor vraag en aanbod door de jaren heen sterk kunnen schommelen. Zo had het dieselschandaal rond Duitse autofabrikanten, dat in 2015 aan het licht kwam, een duidelijk negatief effect op de vraag naar dieselvoertuigen en daarmee direct op de prijs van platina. Naast de automobielsector wordt platina gebruikt in de elektrotechnische industrie, bij de vervaardiging van medische instrumenten, in de sieradenindustrie en als beleggingsinstrument.
Omdat platina wordt toegepast in katalysatoren, waarvan het nut vandaag de dag niet ter discussie staat, zal de vraag in dit segment naar verwachting niet afnemen. Op langere termijn zal ook de vraag vanuit de auto- en industriesector toenemen, aangezien brandstofcellen naar verwachting een belangrijke bijdrage zullen leveren aan het voldoen aan CO₂-regelgeving. Ook de vraag vanuit de sieradensector zal blijven groeien, mede door voortgaande verstedelijking en de stijging van het besteedbaar inkomen, vooral in landen als China en India.
De wereldwijde vraag naar dit waardevolle metaal, met zijn brede en groeiende toepassingsmogelijkheden, zal daarom naar verwachting hoog blijven.
